De signalen van een burn-out

Voordat we gaan kijken naar de signalen van een burn-out, is het belangrijk om eerst vast te stellen wat een burn-out nu eigenlijk is.

Burnout is een psychologische term voor het gevoel opgebrand te zijn en geen energie of motivatie meer te kunnen vinden voor bezigheden op je werk of zelfs in je privésituatie. De accu is leeg en opladen lukt niet.

Een burn-out is vaak mede het gevolg van langdurige stress. Die stress kan door verschillende factoren veroorzaakt worden, zowel in je werk als privésfeer en vaak door een combinatie van beiden. Laten we daarom eerst eens kijken naar het fenomeen stress.

Biologisch gezien is stress een reactie op een bedreigende situatie. In zo’n situatie zet ons brein twee systemen in werking, die zorgen voor een ‘vecht- of vluchtreactie’. De stresshormonen adrenaline en cortisol worden door ons lichaam vrijgegeven en maken ons lichaam direct klaar voor actie: de spieren spannen zich aan, pupillen worden groot, de bloeddruk en de hartslag schieten omhoog. Het bloed stroomt van de organen naar de spieren en we beginnen te zweten.

Deze vecht-of-vlucht reactie zorgde dat onze oergrootouders zich snel uit de voeten konden maken, bijvoorbeeld als ze een leeuw tegenkwamen. Voor de moderne mens komt het van pas als er bijvoorbeeld gevaar dreigt in het verkeer of we daadwerkelijk  worden aangevallen. Deze stressreactie wordt echter tegenwoordig, vooral in ons werk, veel te vaak – en vooral ook veel te lang in werking gesteld voor zaken waar deze lichamelijke reacties helemaal geen nut hebben. Met het zweet op je huid een presentatie geven, met pijn in je buik een functioneringsgesprek voeren of met vergrote pupillen en een hoge bloeddruk achter je computer zitten, heeft geen enkel nut.

We zijn dan ook massaal de uitknop kwijt. Daar waar kortdurende stress ervoor kan zorgen dat je even kunt pieken om daarna te ontspannen, zorgt langdurige stress ervoor dat we altijd ‘aan’ staan. Onze reservevoorraad energie gaat er daardoor veel harder doorheen dan nodig. Stresshormonen werken onze slaaphormonen tegen en zorgen daardoor voor slaapproblemen. Ook ons immuunsysteem krijgt hieronder te lijden. Daarnaast zijn we zo moe, dat we activiteiten waarmee we ons juist zouden kunnen opladen, uit- of afstellen. En zo raak je in een neerwaartse spiraal die uiteindelijk kan leiden tot overspannenheid of burn-out.

Ieder mens ervaart een burn-out anders, maar signalen van een beginnende of dreigende burn-out kunnen zijn:

  • hoofdpijn en spierpijn;
  • slecht slapen;
  • een opgejaagd of depressief gevoel;
  • verslechterde concentratie;
  • gevoel van fysieke en/of emotionele uitputting;
  • overgevoeligheid voor prikkels;
  • angst- en paniekklachten.

Ervaar je een of meerdere van deze signalen? Wacht dan niet te lang maar onder neem actie. Ga naar je huisarts, leidinggevende of neem contact met ons op en voorkom dat je in een langdurige burn-out komt.

In mijn volgende blog zal ik je meer vertellen over andere factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een burn-out.

Marleen Holtkamp, werkdrukspecialist – Hulp aan ondernemers.